Casus Eneco
Veiligheid verbinden aan gezondheid, herstel en gedrag
Hoe Eneco veiligheid en welzijn samenbracht in één programma voor ploegendienstmedewerkers.
Dag én nacht verantwoordelijk voor veilige energie
Eneco is een internationaal energiebedrijf dat werkt aan de energietransitie en met circa 3.000 medewerkers dag en nacht zorgt voor een veilige en betrouwbare energievoorziening voor consumenten en bedrijven.
Eneco werkt op meerdere locaties met ploegendiensten, waar medewerkers dag en nacht zorgen voor een veilige en betrouwbare energievoorziening. Veiligheid is hierbij geen los thema, maar een kernwaarde. Eneco ziet veiligheid en welzijn als onlosmakelijk met elkaar verbonden: wie gezond en alert is, kan veilig werken.
In samenwerking met Zilveren Kruis startte Eneco met Dag & Nacht Vitaal, een programma voor ploegendienstmedewerkers waarin veiligheid, gezondheid en leren samenkomen. De locaties Farmsum (Delfzijl) en Utrecht gingen als eerste van start, gevolgd door Rotterdam.
Vermoeidheid en een verstoord bioritme maken veilig werken kwetsbaar
Binnen een 24/7-omgeving staat veiligheid continu onder druk. Vermoeidheid, een verstoord bioritme en onvoldoende herstel vergroten de kans op fouten en incidenten. Eneco zag dat traditionele veiligheidsmaatregelen alleen niet voldoende zijn om deze risico’s te beperken.
De centrale vragen waren:
- Hoe zorgen we dat medewerkers veilig kunnen blijven werken, ook bij langdurige onregelmatigheid?
- Hoe ondersteunen we medewerkers om alert en fit te blijven?
- En hoe helpen we leidinggevenden om signalen van vermoeidheid en onveilig gedrag tijdig te herkennen?
Veiligheid werd hierbij niet gezien als een procedure, maar als iets dat begint bij de mens achter het werk.
Eneco zocht een aanpak die:
- Veiligheid verbindt aan gezondheid, herstel en gedrag;
- Medewerkers leert hoe zij zelf kunnen bijdragen aan veilig werken;
- Training inzet als essentieel onderdeel van veiligheidsbeleid;
- Rekening houdt met individuele verschillen tussen medewerkers;
- Leidinggevenden ondersteunt in hun rol binnen safety & well-being.
Begrijpen wat er in het lichaam gebeurt, is het begin van veilig gedrag
Samen met Eneco heeft Dag & Nacht Vitaal het programma ingericht als een traject waarin veiligheid begint bij leren en trainen.
Het programma startte met de Shiftwork Lifestyle Training. In deze trainingen kregen medewerkers inzicht in wat wisselende diensten doen met het bioritme en hoe dit doorwerkt op alertheid, concentratie en veiligheid. Door te begrijpen wat er in het lichaam gebeurt, ontstaat bewustzijn én handelingsperspectief.
Praktische aanpassingen in leefstijl en routines hielpen medewerkers om vermoeidheid te beperken en herstel te verbeteren, cruciale voorwaarden voor veilig werken.
Meten, reflecteren en veiligheid bespreekbaar maken op de werkvloer
De trainingen werden gecombineerd met vragenlijsten en intervisie. Zo werden verschillen in belasting en herstel zichtbaar en konden medewerkers persoonlijke veiligheids- en hersteldoelen formuleren. Dit maakte veiligheid bespreekbaar en concreet op de werkvloer.
Daarnaast kregen leidinggevenden tijdens de Vitaal Leiderschap-training inzicht in signalen die voorafgaan aan onveilig werken, zoals verminderde alertheid of structurele vermoeidheid. De verzamelde data werd geanonimiseerd gedeeld en gebruikt om veiligheid en welzijn gericht te verbeteren.
“Bij Eneco zien we veiligheid en welzijn niet als losse thema’s, maar als één gezamenlijke verantwoordelijkheid. In Dag & Nacht Vitaal hebben we een samenwerkingspartner gevonden die als geen ander begrijpt wat dit betekent in een 24/7-omgeving.”
Marja van Ooststroom
Wellbeing Manager Eneco
Veiligheid als meerjarenprogramma, niet als eenmalige interventie
Op basis van alle inzichten werkt Eneco aan een meerjarenprogramma, waarin veiligheid, welzijn, roosters en inrichting van het werk integraal worden benaderd.
