Casus Eneco
Veiligheid verbinden aan gezondheid, herstel en gedrag
Hoe Eneco veiligheid en welzijn samenbracht in één programma voor ploegendienstmedewerkers.
Dag én nacht verantwoordelijk voor veilige energie
Eneco werkt op meerdere locaties met ploegendiensten, waar medewerkers dag en nacht zorgen voor een veilige en betrouwbare energievoorziening. In zo’n omgeving is veiligheid geen los thema, maar een kernwaarde. Eneco ziet veiligheid en welzijn dan ook niet als twee aparte werelden: wie gezond en alert is, kan veilig werken.
Vanuit die overtuiging startte Eneco met Dag & Nacht Vitaal, een programma voor ploegendienstmedewerkers waarin veiligheid, gezondheid en leren bewust met elkaar zijn verbonden. Farmsum, Utrecht en later ook Rotterdam vormden de eerste stap.
Wanneer vermoeidheid oploopt nemen ook de gevaren toe
In een 24/7-omgeving staat veiligheid voortdurend onder druk. Vermoeidheid, een verstoord bioritme en onvoldoende herstel vergroten de kans op fouten en incidenten. Eneco zag dat klassieke veiligheidsmaatregelen alleen niet voldoende zijn om die risico’s te beheersen.
De kernvraag was daarom niet alleen hoe procedures konden worden aangescherpt, maar vooral hoe medewerkers fit, alert en veilig konden blijven functioneren onder omstandigheden van langdurige onregelmatigheid. Veiligheid werd daarbij niet benaderd als een protocol, maar als iets dat begint bij de mens achter het werk.
Begrijpen wat er in het lichaam gebeurt, is het begin van veilig gedrag
Samen met Eneco richtte Dag & Nacht Vitaal het programma in als een traject waarin veiligheid begint bij inzicht en training.
De eerste stap was de Shiftwork Lifestyle Training. Medewerkers kregen daarin inzicht in wat wisselende diensten doen met het bioritme en hoe dit doorwerkt op alertheid, concentratie en veiligheid. Juist dat inzicht bleek essentieel: wie begrijpt wat er in het lijf gebeurt, krijgt niet alleen bewustzijn, maar ook handelingsperspectief.
Van daaruit konden medewerkers praktische aanpassingen doen in leefstijl en routines om vermoeidheid te beperken en herstel te verbeteren. En precies daar ligt een belangrijke basis voor veilig werken.
Meten, reflecteren en veiligheid bespreekbaar maken op de werkvloer
De trainingen werden aangevuld met vragenlijsten en intervisie. Daardoor werden verschillen in belasting en herstel zichtbaar en konden medewerkers persoonlijke doelen formuleren rond veiligheid en herstel. Dat maakte het onderwerp concreet en bespreekbaar op de werkvloer.
Ook leidinggevenden kregen hierin een duidelijke rol. In de training Vitaal Leiderschap leerden zij signalen herkennen die vaak voorafgaan aan onveilig werken, zoals verminderde alertheid of structurele vermoeidheid. Geanonimiseerde inzichten uit het traject hielpen vervolgens om veiligheid en welzijn gerichter te verbeteren.
“Bij Eneco zien we veiligheid en welzijn niet als losse thema’s, maar als één gezamenlijke verantwoordelijkheid. In Dag & Nacht Vitaal hebben we een samenwerkingspartner gevonden die als geen ander begrijpt wat dit betekent in een 24/7-omgeving.”
Marja van Ooststroom
Wellbeing Manager Eneco
Veiligheid als meerjarenprogramma, niet als eenmalige interventie
De opbrengst van het traject reikte verder dan de trainingen alleen. Op basis van de verzamelde inzichten werkt Eneco aan een meerjarige aanpak waarin veiligheid, welzijn, roosters en de inrichting van het werk nadrukkelijk in samenhang worden bekeken.
Daarmee werd veiligheid niet benaderd als iets dat je eenmalig organiseert, maar als iets dat structureel aandacht vraagt in gedrag, in leiderschap en in de manier waarop 24/7-werk is ingericht.
